Lạp xưởng gác bếp Hà Giang

Như món lạp xưởng Hà Giang mà tôi vừa được thưởng thức, cắt ra, nướng trên than hồng hay đảo qua trên chảo là lại thơm phức ngon lành.

 

Trong bữa cơm sáng muộn màng mà chủ nhà vồn vã dọn ra mời khách ấy, tôi đã e ngại khi nhìn thấy đĩa lạp xưởng lấp lánh mỡ đặt bên những đĩa thịt xông khói, bánh chưng cẩm rán vàng, rau cải mèo xanh ngắt.

Cái cảm nhận không mấy ngon lành từ vài năm trước khiến tôi không động đũa, cho tới khi được chủ nhà gắp mời một miếng lạp xưởng nâu óng đã được đảo lại qua lửa.

 

Khẽ hít hà, mùi thơm ngậy quyện với vị hăng hăng tự nhiên của hạt mắc khén khiến tôi không kìm nổi mà cắn một miếng. Và lạ thay, cái giòn sựt của lớp vỏ ngoài và phần nhân béo ngậy, thơm bùi ngay lập tức đánh bại ký ức của tôi. Trong bữa cơm ấy, đĩa lạp xưởng vơi đi nhanh nhất, nhờ công của tôi không nhỏ.

 

Lân la vào bếp, dễ thấy ngay những xâu lạp xưởng treo thành từng chùm căng bóng. Những “dây” lạp xưởng to bằng ba ngón tay chụm lại, ám khói bếp mà ngả màu cánh gián. Hồi ấy là tháng 3, những xâu lạp xưởng này được chủ nhà làm từ trước tết.

 

“Thịt lợn đón tết, ăn được bao nhiêu thì ăn, còn thì làm lạp xưởng, thịt xông khói treo lên ăn quanh năm”, chủ nhà bộc bạch. Quả là bếp lửa vùng cao thật kỳ diệu. Thịt thà, bánh trái có khi treo lên hun khói quanh năm không hỏng.

 

Như món lạp xưởng mà tôi vừa được thưởng thức, cắt ra, nướng trên than hồng hay đảo qua trên chảo là lại thơm phức ngon lành. Khói ám vào làm thịt đậm hơn, mỡ bớt ngấy hơn và mùi vị thì thật là đặc biệt.

 

Lòng để làm lạp xưởng phải là lòng non mới ngon. Sau khi rửa thật sạch bằng rượu trắng thì lộn ngược ruột ra và nhét một đầu phễu vào, thổi cho ruột căng phồng lên như bong bóng. Nhân lạp xưởng là thịt thăn hoặc nạc vai, nạc mông băm nhỏ, ướp với gia vị, hành băm phi thơm, và đặc biệt không thể thiếu hạt mắc khén.

 

Nhồi nhân thật chặt vào ruột, sao cho miếng lạp xưởng tròn đều và căng mượt. Trước khi treo lên gác bếp, lạp xưởng được đem ra phơi 3 ngày dưới cái nắng to. Cô con dâu của chủ nhà bảo tôi, muốn lạp xưởng ngon và thơm thì mấy ngày đầu gác bếp, bếp lửa phía dưới phải luôn đỏ lửa để lạp xưởng “ăn” hơi nóng, hơi khói no nê.

 

Khi lạp xưởng cắt ra, ai tinh có thể thấy ngoài vị béo ngậy của thịt, mùi thơm của hạt mắc khén thì còn có chút vị chua như cơm rượu lên men. Chính là rượu đấy.

Người Mông, người Nùng làm lạp xưởng bao giờ cũng thêm vào một chút rượu ướp cùng nhân. Ngày qua ngày, rượu tỏa ra, lan vào từng thớ thịt, lên men tạo thành vị chua ngọt quyến rũ. Trong thịt có rượu, ăn lạp xưởng say cảnh, say tình đã đành, mà có khi còn …say rượu.

 

Hôm trước, có anh bạn lên Sa Pa chơi, hỏi tôi có muốn mua ít lạp xưởng về làm quà. Thèm lắm, nhưng tần ngần mãi, tôi lại thôi. Đã đành, món ngon ăn ở đâu cũng ngon. Nhưng lạp xưởng Hà Giang ăn khói bếp đã quen, giờ bắt ép “nhốt” nó vào tủ lạnh cũng thật vô duyên.

 

Tôi vẫn tin rằng, cùng một khúc lạp xưởng ấy, nhưng nếu ăn khi nó vừa được gỡ xuống ở một gian bếp ám khói nào đó, thì khác nhiều lắm so với việc lấy nó ra từ tủ lạnh. Chí ít, không khác về mùi vị thì cũng là cảm nhận.

Một số hình ảnh đẹp

Read More

Cháo bò Tri Tôn An Giang

Các bạn về miền Tây, có lẽ đã từng thử qua các món cháo cá, cháo lươn, cháo rắn hay cháo cua, cháo hàu... Nhưng nếu có dịp về Tri Tôn hoặc Tịnh Biên (An Giang) thưởng thức món cháo bò, chắc chắc các bạn sẽ ngỡ ngàng trước mùi vị quyến rũ của lòng bò và hương thơm đặc trưng của trái trúc. 

 

Từ xa xưa, hai huyện miền núi trên của An Giang là nơi có đàn bò đông nhất tỉnh, trong đó đa phần là bò bản địa, thịt ngon, nhiều nạc nên người địa phương đã chế biến thành nhiều món ngon nổi tiếng như bò xào lá dang, bò nướng lá trúc, khô bò, lạp xưởng bò và đặc biệt là cháo bò, món ngon độc đáo không lẫn vào đâu được. Chị chủ quán cháo bò ở đường Trần Hưng Đạo, thị trấn Tri Tôn cho biết muốn có một tô cháo bò thật ngon trước hết phải chọn cho được thịt bò bản địa (bò nuôi tại vùng Bảy Núi), đặc biệt bộ lòng phải làm thật kỹ và thật sạch. Tuy mỗi người có cách chế biến khác nhau, nhưng tô cháo bò nào cũng là tổng hợp của gạo, thịt, gân, đồ lòng và gia vị đi kèm là hành, ngò, gừng xắt nhỏ và các loại rau thơm như mò om, ngò gai. Nồi cháo muốn ngon phải luôn bắc trên bếp than hồng và bộ lòng sau khi luộc chín nên để riêng ra. Sáng sớm tìm chốn điểm tâm mà có được chỗ thưởng thức tô cháo bò thơm ngon, với những miếng thịt chín tái ửng hồng và mấy khoanh lòng trắng đục thì coi như bạn sảng khoái cả ngày. Ăn cháo bò phải thong thả, bạn có thể nhẩn nha trò chuyện và từ từ nhâm nhi để tăng thêm cảm giác thèm ăn. 

 

Nếm một miếng nghe vị ngọt đậm đà, thơm ngon, khác hẳn với tô cháo lòng ở miệt đồng bằng rất xa. Sau đó, bạn thử gắp ít lá sách chấm vào chén nước mắm gừng cho vào miệng nghe dai dai, giòn giòn thật hấp dẫn, rồi tới miếng gan bùi bùi, khoanh phèo nhân nhẫn và lát huyết vừa mềm vừa ngọt đậm, không thể chê vào đâu được. Muốn cho hương vị thêm đậm đà, bạn có thể dùng kèm với giá sống và rau thơm, đặc biệt là trái trúc, một loại trái đặc hữu của vùng sơn địa Tịnh Biên và Tri Tôn. Trái này giống như trái chanh nhưng nồng, the hơn nhiều. Có thể nói trái trúc là “phần hồn” của tô cháo bò, dư vị chua thanh của nó sẽ thấm vào tô cháo và từng miếng thịt khiến cho người thưởng thức cảm thấy ngất ngây. Ai thích ăn chua cứ vắt thêm nước rồi thêm chút ớt, chút gừng để vừa ăn vừa hít hà mới đã. Cháo bò là món ăn vừa ngon vừa bổ dưỡng. Ai đã dùng một lần khó mà quên được cái chất dân dã nhưng thật đậm đà và thú vị.

Một số hình ảnh đẹp

Read More

Bánh in trong mâm cỗ người Bình Định

Bánh in Bình Định, đặc sản ngày tết

Bánh in là loại bánh phổ biến nhất ở Bình Định trong những ngày lễ, Tết. Bất kể sang hèn, gia đình nào cũng có bánh in trên bàn thờ gia tiên. Bánh được làm bằng bột nếp, dễ làm nhưng không phải ai cũng cho ra được những chiếc bánh vừa dẻo, vừa xốp, không cứng cũng không bở. Từ những hạt gạo nếp xay nhuyễn cùng đường cát và đậu xanh tạo nên những chiếc bánh ngon đặc biệt của mảnh đất miền Trung.

Read More

Bánh trôi Ninh Bình

Ninh Bình vốn nổi danh với thịt dê và cơm cháy lại có món bánh trôi khá độc đáo và lạ lẫm. Vẫn được làm từ bột gạo nhưng phần nhân của những chiếc bánh này lại được thay thế bằng đường mật, lạc khô giã nhỏ và lá cúc mốc. Lá cúc mốc sau khi hái về được thái nhỏ, ướp cùng đường mật khoảng nửa tiếng cho thấm đều rồi mới cho vào giữa phần bột làm nhân bánh cùng lạc khô giã nhỏ.

 

Thông thường để bánh có vị thơm nhẹ, không bị ngọt, người nấu sẽ cho thêm một ít lá cúc mốc và hoa bưởi vào nước luộc bánh. Chính vì vậy mà mỗi chiếc bánh trôi Ninh Bình thường có vị ngọt nhẹ, thơm mát cùng hương thơm thoang thoảng đặc biệt.

 

Một số hình ảnh đẹp

Read More

Nem nướng Ninh Hoà

Mọi người biết đến Ninh Hòa, Khánh Hòa bởi món nem chua. Nhưng có một món nem khác chẳng chua tí nào nhưng thuộc vào hàng danh thực, trở thành món ăn không thể thiếu đối với người dân Khánh Hòa cũng như khách du lịch đến với thành phố biển.

 

 

Món nướng ngọt thơm kết hợp nước chấm và rau ăn kèm phong phú, nem Ninh Hoà mang đặc trưng rất riêng của loại thịt heo đất đỏ nổi tiếng.

 

Tuy nhiên ăn nem nướng Ninh Hòa tại Nha Trang không có gì khác với quê gốc của nó cách Nha Trang 34 cây số. Cách chế biến, pha chế nước chấm... cũng đều theo cách làm của người Ninh Hòa cả gần mấy chục năm nay.

 

Một phần nem nướng khá cầu kỳ gồm khoảng 6-8 miếng thịt băm lụi, và vài miếng bánh tráng chiên giòn. Ăn kèm với các loại rau đủ mùi vị: cay, chua, chát... có nơi còn thêm dưa chua và hành chua.

 

Nhưng sự thành công hay thất bại của món ăn này lại phụ thuộc vào nước chấm. Tuy mỗi quán có mỗi kiểu pha chế khác nhau nhưng nước chấm luôn đảm bảo được chế biến bao gồm: hỗn hợp thịt heo băm, tương, đường, muối, tỏi, ớt và một số gia vị khác.

 

Khi ăn, dùng bánh tráng nem (sản xuất tại làng Diên Thủy, Diên Khánh, Khánh Hòa). Loại bánh tráng này không cần nhúng nước mà chỉ cần bỏ rau, thịt lụi, bánh tráng chiên giòn vào cuốn lại, chấm nước lèo mà ăn. Rất ngon!

Một số hình ảnh đẹp

Read More

Bánh đa Kế Bắc Ninh

Bánh đa Kế là một món ăn bình dị, dân dã nhưng chứa đựng trong đó bao hương vị, đậm đà quê chất Bắc Ninh. Những chiếc bánh đa với hình yên ngựa vàng bóng, vị bùi, thơm mùi lạc, vừng, khoai lang… đã trở thành món quà không thể thiếu đối với du khách đến thăm hoặc chỉ ghé qua Bắc Ninh một lần.

Xã Dĩnh Kế, xưa kia vốn có tên là Phượng Nhỡn thuộc Phủ Lạng Thương – Trấn Kinh Bắc. Những ngày nắng, ai đi qua Dĩnh Kế cũng thấy một màu trắng của những chiếc bánh đa to, tròn trên những chiếc giàn phơi, dọc theo quốc lộ 1A, trong đường làng, ngõ xóm, sân nhà. Và như thế, thử hỏi ai không tò mò, ai không muốn khám phá, thử ăn chiếc bánh ngay tại làng nghề?

 

Dĩnh Kế có 12 thôn: thôn Chợ, Sau, Tiêu… với hàng trăm mái nhà nằm san sát và biết bao người thợ đang nhanh tay say bột, tráng, quạt bánh tạo những chiếc bánh đa cho mọi người thưởng thức.

 

Ban đầu chiếc bánh đa làm từ nguyên liệu chính là sắn. Nhưng trong quá trình làm thì người dân nơi đây thấy rằng sắn là nguyên liệu khó làm vì nó rất dính, bắt bụi và cả những côn trùng, không đảm bảo vệ sinh, chất lượng chiếc không cao nên họ tìm cách cải tiến, thay thế sắn dần bằng gạo tẻ. Từ đó, họ thấy chất lượng chiếc bánh được nâng lên rõ rệt. Để làm nên những chiếc bánh thơm ngon, béo giòn, vị bùi thì phải trải qua nhiều công đoạn, thao tác của người thợ. Họ chọn gạo tẻ ngon, không dính, đem ngâm khoảng 12-13 tiếng, sau đó đem xay vỡ, phải xay hai lần để bột được kĩ, nhuyễn, mịn, sờ tay vào bột phải mát, lọc hết bụi bẩn.

 

Theo 2 nghệ nhân già của làng Kế hiện nay là bà Nguyễn Thị Dự (75 tuổi) ông Trần Đức Như (78 tuổi) thì: “để cho ra lò một chiếc bánh đa Kế hoàn hảo phải trải qua rất nhiều công đoạn phức tạp. Trước tiên phải biết đến cách xay gạo thành bột. Bột phải nhuyễn, mịn và được sàng lọc hết những hạt bụi, bẩn. Sau đó người làm bánh phải căn lượng bột gạo cho chuẩn để trộn bột nở vào”. Lạc đem thái thủ công từng hạt thành những lát thật mỏng, khoai lang thái thành sợi dài 5-7cm. Anh Cự ở thôn Chợ chia sẻ: “khâu quan trọng là tráng bánh, đòi hỏi kĩ thuật đặc biệt khéo léo của người thợ mà không phải ai cũng làm được, tráng nhẹ tay, bánh phẳng, đều phụ gia, đường kính khoảng 40cm”. Bánh tráng xong được đem phơi hai lần cho khô kiệt. Và khâu cuối cùng là quạt để tạo hình dáng cho bánh. Người thợ Dĩnh Kế quạt bánh thủ công bằng than hoa nên chiếc bánh nở đều, đầy đặn, không bị méo mó, cháy sém như những loại bánh đa khác. Bánh đa Kế nhìn thật giải dị với hình yên ngựa nhưng ăn lại rất giòn, ngon có vị thơm, béo, bùi của vừng lạc, khoai lang, xốp nở phồng to của những chiếc bóng trên bề mặt.

 

Bánh đa Kế đã trở thành một đặc sản, một món ăn dân dã, bình dị nổi tiếng trong và ngoài nước: Nga, Singapore. Du khách đến đây không chỉ được thưởng thức vị ngon của bánh đa ngay nơi làm ra, mua được bánh đa chính gốc làng nghề về làm quà mà còn được thăm đền Dĩnh Kế(còn gọi là Nghè Cả).

 

Một số hình ảnh đẹp

Read More

Súp cua Sài Gòn

Súp cua vốn được xem là món khai vị, nhưng giờ đây đã trở thành món ăn vặt phổ biến. Chén súp nóng hổi được cho nhiều hành ngò, tiêu, ớt, thêm vị ngọt của bắp hoặc dai của thịt mua đem đến cho bạn cảm giác ngon miệng.

Súp cua bán nhiều ở đường phố Sài Gòn. Súp cua và súp óc heo thường được bán chung một nơi, nên bạn có thể tự chọn cho mình chén súp thơm ngon vừa ý.

Một số hình ảnh đẹp

Read More